Tổ chức tập huấn phòng, chống tác hại của thuốc lá cho các nhân viên y tế tại Trung tâm Y tế Sơn Tịnh năm 2025

Thực hiện Kế hoạch số 651/KH-BCĐ ngày 04 tháng 4 năm 2025 của Ban Chỉ đạo Phòng chống tác hại của thuốc lá về hoạt động Phòng chống tác hại của thuốc lá trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Ngày 12 tháng 11 năm 2025, tại Hội trường Trung tâm Y tế Sơn Tịnh, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Quảng Ngãi đã phối hợp với Trung tâm Y tế đã tổ chức lớp tập huấn phòng, chống tác hại của thuốc lá với sự tham gia của gần 30 cán bộ, viên chức đến từ các khoa, phòng trong đơn vị và các Trạm Y tế

Buổi tập huấn nhằm nâng cao kiến thức, kỹ năng và trách nhiệm của đội ngũ y tế trong việc xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc, đồng thời triển khai hiệu quả các quy định của pháp luật liên quan đến phòng, chống tác hại thuốc lá tại tuyến cơ sở.

Báo cáo viên đã giới thiệu hệ thống đầy đủ các quy định quan trọng trong Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012 – Văn bản pháp lý cao nhất quy định về phòng chống tác hại thuốc lá tại Việt Nam. Trong đó, nhấn mạnh nghĩa vụ của các cơ quan, tổ chức, nhất là các đơn vị y tế, trong việc thực thi môi trường không khói thuốc. Một số nội dung được phân tích chi tiết gồm: Cấm hút thuốc lá hoàn toàn trong cơ sở y tế, bao gồm phòng làm việc, phòng họp, hành lang, khuôn viên khám chữa bệnh. Trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong tổ chức thực hiện, tuyên truyền, kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm. Quy định về việc cấm bán thuốc lá trong khuôn viên cơ sở y tế, cấm quảng cáo, khuyến mại và tài trợ của các công ty thuốc lá.

Báo cáo viên của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh chia sẻ kiến thức phòng, chống tác hại cuả thuốc lá

Song song với Luật, báo cáo viên cũng phân tích cụ thểNghị định 117/2020/NĐ-CP ngày 15/11/2020 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế. Học viên đặc biệt quan tâm đến các mức phạt liên quan đến hành vi hút thuốc lá tại nơi cấm hút thuốc, như: Phạt từ 200.000 – 500.000 đồng đối với cá nhân hút thuốc tại địa điểm bị cấm. Phạt từ3.000.000 – 5.000.000 đồng đối với người đứng đầu cơ quan không triển khai quy định cấm hút thuốc theo luật. Mức phạt đối với quảng cáo, kinh doanh thuốc lá trái quy định. Việc làm rõ từng nội dung giúp học viên hiểu rõ trách nhiệm pháp lý và vai trò của từng cá nhân, đơn vị trong công tác phòng, chống tác hại thuốc lá.

Nội dung tiếp theo tập trung phân tích sâu về tác động của thuốc lá không chỉ với người hút mà còn đối với cộng đồng và nền kinh tế. Theo báo cáo viên, thuốc lá chứa hơn 7.000 hóa chất, trong đó hàng trăm chất gây ung thư như benzene, formaldehyde, asen… Người hút thuốc chủ động có nguy cơ cao mắc các bệnh: Ung thư phổi, thanh quản, thực quản; Bệnh tim mạch, huyết áp, đột quỵ; Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và các bệnh về hô hấp; Ảnh hưởng sức khỏe sinh sản như giảm khả năng sinh lý, giảm chất lượng tinh trùng. Đặc biệt, người hút thuốc thụ động – tức người xung quanh hít phải khói thuốc – cũng đối mặt với nguy cơ tương đương, nhất là trẻ em và phụ nữ mang thai. Về mặt kinh tế – xã hội, thuốc lá gây tổn thất nghiêm trọng. Chi phí điều trị các bệnh liên quan thuốc lá chiếm tỷ lệ lớn trong tổng chi phí khám chữa bệnh hằng năm, tạo gánh nặng lớn cho hệ thống y tế. Ngoài ra, việc hút thuốc làm giảm năng suất lao động, tăng ngày nghỉ ốm, ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng môi trường làm việc và hình ảnh cơ quan.

Một nội dung quan trọng của buổi tập huấn là hướng dẫn các đơn vị xây dựng Kế hoạch phòng, chống tác hại của thuốc lá phù hợp với đặc thù cơ sở. Báo cáo viên đưa ra 5 bước cơ bản: (1) Đánh giá tình hình thực tế: khảo sát tỷ lệ hút thuốc, vị trí thường xảy ra hút thuốc, mức độ tuân thủ quy định. (2) Xây dựng mục tiêu cụ thể: giảm tỷ lệ hút thuốc trong cơ quan; 100% khu vực đặt biển cấm hút thuốc; 100% cán bộ ký cam kết không hút thuốc trong đơn vị. (3) Lồng ghép truyền thông: đưa nội dung phòng chống tác hại thuốc lá vào giao ban bệnh viện, sinh hoạt khoa phòng, các hoạt động truyền thông cộng đồng. (4) Tổ chức ký cam kết và phân công đầu mối: mỗi khoa phòng có một cán bộ phụ trách theo dõi, nhắc nhở việc tuân thủ. (5) Theo dõi, đánh giá định kỳ: lập báo cáo hằng quý, kiểm tra đột xuất và nhắc nhở kịp thời. Nội dung hướng dẫn giúp học viên dễ dàng triển khai thực tế tại các khoa phòng.

Báo cáo viên cũng hướng dẫn rõ ràng quy trình thực hiện môi trường không khói thuốc theo mô hình chuẩn của Bộ Y tế. Quy trình gồm: (1)Ban hành quy định nội bộcấm hút thuốc trong toàn đơn vị. (2)Treo đầy đủ biển “Cấm hút thuốc”và pano trực quan tại hành lang, cửa phòng làm việc, cổng ra vào… (3)Tăng cường kiểm tra, nhắc nhở, đặc biệt trong giờ làm việc và các khu vực dễ vi phạm. (4)Đánh giá – tổng kết – biểu dươngcác tập thể, cá nhân thực hiện tốt nhằm tạo phong trào thi đua rộng.

 Các nhân viên y tế chụp ảnh lưu niệm sau lớp tập huấn Phòng chống tác hại của thuốc lá

Buổi tập huấn được đánh giá mang lại hiệu quả cao, giúp đội ngũ cán bộ y tế nhận thức rõ hơn về tác hại của thuốc lá và tầm quan trọng của việc xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc. Đây cũng là hoạt động thiết thực nhằm hướng đến mục tiêu giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá trong cộng đồng, bảo vệ sức khỏe nhân dân và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế của Trung tâm Y tế Sơn Tịnh.

                                                                                                                                                                                                Nguyễn Quốc Việt - Trung tâm Kiểm soát bệnh tật